Na bieżąco

Poseł partii konserwatywnej Rytas Kupčinskas przygotował projekt ustawy, zgodnie z którą w dokumentach litewskich imiona i nazwiska obywateli, niezależnie od ich narodowości, powinny być pisane zgodnie z zasadami litewskiej gramatyki. Propozycję posła Kupčinskasa krytykuje i prawica, i lewica.

Na przykład, nazwisko Renata Butkiewicz brzmiałoby Renata Butkevičiute, jeżeli osoba jest panną, albo Renata Butkevičiene, jeżeli jest mężatką. Stanisław Butkiewicz w dokumentach figurowałby jako Stanislovas Butkevičius.

Obowiązująca obecnie ustawa o pisowni nazwisk, przyjęta jeszcze w roku 1991, przewiduje, że nazwiska nielitewskie w dokumentach pisane są zgodnie z litewską pisownią, a ewentualne dodanie charakterystycznej końcówki (np. -ius, -iute, iene) następuje na życzenie.

Od ponad dziesięciu lat przedstawiciele społeczności polskiej na Litwie domagają się, by ich imiona i nazwiska w dokumentach litewskich były pisane zgodnie z polską gramatyką. Przewiduje to też traktat polsko-litewski.

Rosja jest obrażona na Litwę i Polskę i dlatego przywódcy tych krajów nie otrzymali zaproszenia na obchody 750-lecia Kaliningradu, powiedział przewodniczący Sejmu Arturas Paulauskas.

Paulauskas sugeruje, że Moskwa może czuć się obrażona m.in. tym, że „ostatnio często przypomina się jej o okupacji państw bałtyckich, w tym Litwy”.

Na obchodach 750-lecia Kaliningradu Litwę reprezentowali przewodniczący sejmowej komisji spraw zagranicznych Justinas Karosas oraz delegacje miast Wilna, Kowna, Kłajpedy i Szawel.

Do Kaliningradu pojechała też minister rolnictwa Kazimiera Prunskiene, chociaż prezydent V. Adamkus wyraził opinię, że przedstawiciele litewskiego rządu nie powinni brać udziału w obchodach, skoro prezydent nie otrzymał zaproszenia.

Wileński sąd okręgowy odrzucił wniosek potomka Adama Mickiewicza, który uważa za bezprawne używanie bez zgody rodziny imienia wieszcza w nazwie Fundacji Wspierania Współpracy Litewsko-Polskiej, działającej pod patronatem prezydenta Litwy.

„Decyzja sądu nie była dla mnie zaskoczeniem. Wniosek nie mógł być dla mnie przychylny, gdyż Fundacji patronuje prezydent” – powiedział dziennikarzom Roman Gorecki-Mickiewicz, obywatel Francji, który od czterech lat mieszka na Litwie.

Uważa on, że Fundacja, która nie została powołana w celu popularyzacji imienia i twórczości poety, nie może nosić jego imienia. Zwraca uwagę, że potomkowie Mickiewicza formalnie nie wyrazili zgody na używanie nazwiska Mickiewicza w nazwie Fundacji.

Zdaniem sądu, w tym przypadku prawo nie zostało naruszone, gdyż zgodnie z nim rodzina tylko przez 50 lat od śmierci osoby zachowuje prawo decydowania o używaniu jej nazwiska.

Adwokat Romana Goreckiego-Mickiewicza zapowiedział złożenie apelacji.

„Jeżeli przegramy na Litwie, sprawa znajdzie się w międzynarodowym sądzie w Strasburgu, a tam prawa rodziny do nazwiska są w pełni respektowane” – powiedział Gorecki-Mickiewicz.

Nie wyklucza on też możliwości zaskarżenia w polskim sądzie analogicznej instytucji w Polsce – Fundacji Wspierania Współpracy Polsko-Litewskiej im. Adama Mickiewicza, której patronuje polski prezydent.

Obie Fundacje, które działają pod patronatem prezydentów, powołano w roku 1996. Zadaniem Fundacji jest m.in. wspieranie badań współczesnych stosunków polsko-litewskich, organizowanie konkursów, seminariów, kongresów służących wymianie doświadczeń i rozwojowi współpracy polsko-litewskiej.

Brak porozumienia na szczycie Unii Europejskiej w sprawie projektu budżetu oznacza dla Litwy, iż prawdopodobnie nie otrzyma ona takiej pomocy finansowej, na jaką liczyła. To nie jest powód do rozczarowania się Europą – twierdzą litewscy politycy.

Litwa liczyła, że zgodnie z projektem budżetu na lata 2007-2013 otrzyma pomoc o 50 proc. większą, aniżeli otrzymywała dotychczas. W latach 2004-2006, co roku unijna dotacja dla Litwy wynosi średnio 980 mln euro. Przyznane pieniądze w latach 2007-2013 Litwa zamierza wykorzystać głównie na zamknięcie Ignalińskiej Elektrowni Atomowej, zapewnienie tranzytu z i do Kaliningradu, przygotowania do przystąpienia do obszaru Schengen, na rozwój rolnictwa.

„Braku porozumienia w sprawie budżetu nie oceniam jako niechęci starych państw unijnych do okazania pomocy dla nowych członków. Uważam, że stare państwa po prostu nie są przygotowane do tych reform” – powiedział poseł partii liberalnych centrystów, były główny negocjator Litwy z UE, Petras Auštrevičius.

Jego zdaniem, obecny kryzys świadczy o tym, że Europa nie była jeszcze przygotowana do procesu rozszerzenia Unii, który, „należy przyznać, był przemyślany i uzasadniony ze względów geopolitycznych”.

„Widocznie politycy unijni nie do końca wytłumaczyli swoim obywatelom znaczenie rozszerzenia Unii Europejskiej. Dlatego ludzie teraz widzą tylko zwiększające się wydatki, a nie widzą korzyści, które są znacznie większe aniżeli jedynie koszta finansowe” – zaznaczył Auštrevičius.

W jego ocenie, brak porozumienia w sprawie projektu budżetu unijnego nie oznacza ostatecznego kryzysu finansowego. „Mamy jeszcze 3-4 miesiące i chociaż sytuacja się skomplikowała, nie jest to powodem do rozczarowania się Europą” – twierdzi Auštrevičius.