Obchody 90. rocznicy odrodzenia Litwy
16 lutego 1918 roku Litewska Rada Krajowa (Taryba) ogłosiła odzyskanie przez Litwę niepodległości i utworzenie demokratycznego państwa ze stolicą w Wilnie. Ten historyczny akt swymi podpisami sygnowało w porządku alfabetycznym 20 członków Rady, a wśród nich – Stanisław Narutowicz, notabene brat przyszłego prezydenta Polski Gabriela Narutowicza, który w swym zwyczaju złożył podpis w języku polskim. Dzień ten obchodzony jest jako Dzień Odzyskania Niepodległości.
W tegorocznych uroczystościach jej 90. rocznicy udział wzięli prezydenci Polski, Łotwy i Estonii.
„Chciałem wyrazić nadzieję, że z Litwą, a także Łotwą i Estonią będziemy wspólnie coraz więcej znaczyć w Europie, że nasza wizja Europy, nasze doświadczenia, szczególnie jeśli chodzi o Wschód, będą miały coraz większy wpływ na Unię Europejską i NATO, dla dobra naszych narodów, ale także dla dobra Europy i stabilizacji na całym świecie” – powiedział prezydent Polski Lech Kaczyński podczas wileńskich uroczystości na Placu Katedralnym.
Polski przywódca pogratulował całemu narodowi litewskiemu z okazji Święta Niepodległości. Jak mówił, okres międzywojenny okazał się czasem, którego nie da się zatrzeć.
„Stoję dzisiaj w stolicy państwa, które przed wiekami stworzyło wielkie imperium, które trwało, ale dla panowania nad tą wielką częścią Europy potrzebowało sojusznika. I wtedy przed wiekami znalazł się ten sojusznik” – mówił L. Kaczyński.
„Jeżeli kiedyś na świecie romantyczna zasada „chcieć to móc” okazała się rzeczywistością, to tu, u Was” – podkreślił prezydent.
L. Kaczyński życzył narodowi litewskiemu jak najwięcej sukcesów we wszystkich dziedzinach, w życiu gospodarczym, społecznym i kulturalnym.
Z okazji 90. rocznicy odrodzenia państwa prezydent Valdas Adamkus za zasługi wobec Litwy wręczył wysokie odznaczenia państwowe obywatelom kraju i obcokrajowcom, m. in. czterem Polakom.
Wicemarszałek Senatu Zbigniew Romaszewski za wspieranie w latach 90. litewskich dążeń niepodległościowych został uhonorowany Krzyżem Komandorskim Orderu „Za zasługi dla Litwy”. Michał Hasiuk, prof. Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, za propagowanie języka, kultury i historii Litwy został wyróżniony Krzyżem Rycerskim Orderu Wielkiego Księcia Litewskiego Giedymina. Krzyże Rycerskie Orderu „Za zasługi dla Litwy” otrzymały: Maja Narbutt, dziennikarka, korespondentka „Rzeczypospolitej” na Litwie w latach 1993-1995, oraz Barbara Różycka, działaczka polskiego podziemia, orędowniczka litewskich dążeń niepodległościowych.
„Jest to wysoka ocena mojej współpracy z opozycją litewską” – powiedział dziennikarzom Romaszewski. Jego zdaniem, obecnie „we współpracy polsko-litewskiej widoczny jest zdecydowany postęp”. „Rusza most energetyczny, budowa nowej elektrowni atomowej. Są to rzeczy, które integrują, natomiast problemy, które się przytrafiają, będziemy załatwiać” – powiedział.
W ramach obchodów rocznicy odrodzenia Litwy w Sejmie odbyła się dyskusja przy okrągłym stole poświęcona m. in. stosunkom polsko-litewskim „Rok 1918: Nauki i błędy. Stosunki między Litwą, Polską i Niemcami w okresie międzywojennym i po zimnej wojnie”.
W ocenie wicemarszałka Sejmu Polski Jarosława Kalinowskiego, który wraz z grupą polskich parlamentarzystów wziął udział w tej dyskusji, „takie spotkania są bardzo ważne, pomagają bowiem zrozumieć inne spojrzenie na wspólną historię”. Natomiast udział przedstawicieli najwyższych władz Polski w świętach narodowych Litwy, a przedstawicieli władz Litwy – w świętach Polski „sprzyja wzajemnemu poznaniu się i zbliżaniu narodów”.
Ważnym akcentem uroczystości obchodów okrągłej rocznicy niepodległości było wciągnięcie na maszt przy prezydenturze flag republik bałtyckich, czemu towarzyszyła salwa honorowa. Ponadto w katedrze wileńskiej celebrowana była Msza św. w intencji Ojczyzny, miał miejsce przemarsz wojska. Obchody zawędrowały też w progi Narodowego Teatru Opery i Baletu, a na Placu Katedralnym odbył się okazyjny koncert. Wieczorem głowa państwa litewskiego podjął w swej siedzibie uroczystą kolacją dostojnych gości z Polski, Łotwy i Estonii.
Aleksandra Akińczo