„I oto widzisz, ktoś – ty... bez pytania…”

Tytuł powyższy z „W Pamiętniku” Cypriana Kamila Norwida. Wzruszający, mądry fragment wiersza wielkiego poety znalazł się na karcie wydawnictwa reklamowego, wyemitowanego przez Pocztę Polską z okazji wystawy „30. rocznica wyboru Karola Wojtyły na papieża”. Planszom ekspozycji wileńskiej towarzyszy jeszcze jeden napis: „Wystawa pamięci Jana Pawła II w 16. rocznicę pielgrzymki Ojca Świętego na Litwę”.

Pierwsza dekada września. Poczta Główna w Wilnie – otwierana jest tu wystawa niezwykła, nawiązująca do daty 16 października 1978 roku, gdy Polak zasiadł na tronie Stolicy Piotrowej. Był to dzień, który w historii Polski, Kościoła i świata zajął miejsce szczególne. Podczas wernisażu mówiono o wpływie tego wydarzenia na losy Europy Środkowo-Wschodniej, a także o godzeniu wartości duchowych i materialnych w codziennym życiu.

Życie i dzieło Jana Pawła II nadal skłania miliony ludzi do głębokiej refleksji nad sensem trwania, nad sensem człowieczeństwa. Pozwolimy sobie jeszcze raz odwołać się do wymienionego wydawnictwa: „Nasza wystawa jest intelektualną podróżą najważniejszych kierunków myśli Jana Pawła II. Człowiek od początku swego istnienia zadaje pytania o sens Świata, o sens ludzkiego życia, o to, czym są dzieje ludzkości i jaki jest ich ostateczny cel oraz wynikające z poprzednich pytanie: czym jest prawda? Ojciec Święty zmusza nas do poszukiwania odpowiedzi na te pytania. Swoim życiem dał przykład postawy aktywnej, otwartej. Był Papieżem-Pielgrzymem. Dzięki niemu wędrowanie, odwieczny synonim życia, nabrało nowego znaczenia i jak wierzymy, ostatecznego spełniania...”.

Wrzesień 1993 roku. Ojciec Święty wysiada z samolotu na Lotnisku Wileńskim. Całuje ziemię litewską. Piękny gest. Litwini nie kryją wzruszenia i wdzięczności. Dzięki Niemu na ołtarze został wyniesiony biskup Jerzy Matulaitis-Matulewicz, a zbiegło się to z 600. rocznicą chrztu Litwy, dzięki zabiegom Papieża utworzono dwie katolickie archidiecezje: wileńską i kowieńską.

Potem wędrówka Jana Pawła II do największych ośrodków kultu chrześcijańskiego Litwy, z Ostrą Bramą na czele. Spotkanie z wileńskimi Polakami w kościele Ducha Świętego... Refleksje, wspomnienia są przywoływane w wielkim holu Poczty Głównej w Wilnie. Na kilkunastu planszach – wszystkie 30 emisji Poczty Polskiej, w sumie – 79 znaczków, poświęconych Janowi Pawłowi II. Dwie emisje ukazały się już po śmierci papieża. Cztery znaczki zostały wydane przez Pocztę Litewską: Jan Paweł II na tle Ostrej Bramy, Szydłowa, Góry Krzyży i Kowna.

Mariusz Gasztoł, dyrektor Instytutu Polskiego w Wilnie, dziękując organizatorom – Poczcie Polskiej (do Wilna przybyła jej trzyosobowa delegacja), a także Poczcie Litewskiej powiedział, że wystawa otwiera program szerokiej prezentacji Polski na Litwie, na którą złożą się dalsze wystawy, koncerty muzyczne, spektakle teatralne, pokazy filmów. Zaznaczył, że ekspozycję znaczków pocztowych na inaugurację wydarzeń artystycznych obrano nieprzypadkowo. Jan Paweł II odegrał ogromną rolę w zbliżeniu Polaków i Litwinów, we wzajemnym poznawaniu się. Kultura temu służy jak najbardziej.

„I oto widzisz, ktoś – ty... bez pytania...”. Świętość i otwartość na życie, wymiar duchowy osoby i pełnia człowieczeństwa. Takie refleksje po obejrzeniu wystawy znaczków – miniaturowych dzieł sztuki.

I jeszcze jedna refleksja: tyle wspaniałych słów padło przy okazji na temat życia i dzieła Jana Pawła II. Cenne to, bo pamięć jest przecież pamięcią przyszłych pokoleń. Po wizycie papieża na Litwie wiele mówiono o pamięci przyszłych pokoleń, o pomniku Ojca Świętego w Wilnie, o urządzeniu placu Jego imienia, o nazwaniu ulicy... Jak więc jest z tą pamięcią..?

Muzyka w Płungianach

Najwspanialsza historia Płungian (Plunge) rozpoczyna się od czasu, gdy nabył je Michał ks. Ogiński, marszałek szlachty powiatu telszewskiego. W 1879 r. według projektu Karola Lorenza wzniósł okazały pałac (dziś muzeum sztuki) utrzymany w stylu neorenesansowym. Naprzeciwko zbudował m. in. dwie oficyny. W jednej z nich umieścił szkołę muzyczną, działającą w latach 1873-1902. Uczył się w niej m. in. znakomity kompozytor i malarz M. K. Čiurlionis.

Nieprzypadkowo więc już po raz czwarty zorganizowano festiwal muzyczny im. Michała ks. Ogińskiego. W ciągu całego bieżącego miesiąca w parku pałacowym rozbrzmiewa muzyka, organizowane są przedsięwzięcia kulturalno-historyczne. Tym większy mają one wydźwięk, gdyż tego roku przypada 160. rocznica urodzin księcia – wielkiego mecenasa i miłośnika sztuki oraz minęło 130 lat od zbudowania pałacu.

„Dni” nie było

16 razy z rzędu, zawsze we wrześniu, al. Giedymina i przyległości na kilka dni przekształcały się w wielką salę wystawowo-koncertowo-kulinarną. Niestety, tego roku siedemnaste Dni Wilna nie odbyły się. Z powodów finansowych.

Przedsięwzięcie wieńczące królowanie Wilna jako europejskiej stolicy kultury zostanie jednak zorganizowane, tyle że w bardzo skromnym wymiarze i połączy się je z imprezami bożonarodzeniowymi.

Uwielbiamy złoto!

Pędzili tłumnie wilnianie do Wileńskiej Galerii Obrazów w dawnym pałacu Chodkiewiczów. W ciągu jednego dnia progi tej szacownej instytucji przekroczyło ponad 2 tys. zwiedzających. Niezmiernie rzadko wystawa sztuki może u nas cieszyć się aż takim zainteresowaniem. Co prawda, w tej materii unikatowym wydarzeniem była prezentowana w Starym Arsenale „Bitwa pod Grunwaldem” Jana Matejki.

Tym razem ów „pęd” wywołała moneta. Co prawda, pokazywana za darmo. Złota. O wadze stu kilogramów. Podróżuje ona sobie po Europie, starannie pilnowana, bo oszacowana jest na 3 mln dolarów USA. Odlana została w Kanadzie: na awersie widnieje m. in. portret królowej Elżbiety II (formalnej władczyni tego państwa), na rewersie – liść klonu, symbol Kanady.